အရဟံဂုဏ္ေတာ္ ပြားမ်ားျပီးေနာက္မွာ ဗုဒၶ၏ သန္႔ရွင္းေသာ စိတ္ေတာ္၀ယ္ အလြန္ထက္ျမက္ေသာ ဥာဏ္ေတာ္ၾကီး တည္ေနပုံအား အာရုံျပဳနူိင္ရန္ သမၼာသမၺဳဒၶ ဂုဏ္ေတာ္အတြက္ ျမန္မာလုိ က်က္မွတ္စရာမ်ားကုိ ေရးသားလုိက္ပါသည္။

သမၼာသမၺဳဒၶ ဂုဏ္ေတာ္(က်က္မွတ္ပြားမ်ားရန္)
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႕ကုိ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိဖြယ္တရား (၅)ပါးတုိ႔ကုိ မေဖာက္မျပန္ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေဉယ်ဓမ္တရား ၅ပါး တုိ႔ကုိ ျပည့္စုံေအာင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သခၤါရ၊ ၀ိကာရ၊ လကၡဏ၊ ပညတ္၊ နိဗၺာန္ တရားတုိ႔ကုိ ဆရာမရွိဘဲ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိသင့္ သိဖြယ္ အသြယ္သြယ္ကုိ မည္သူႏွင့္မွ် ယွဥ္မရေအာင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိဖြယ္တရားမ်ားကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႔ကုိ ေဖာက္ျပန္မွားယြင္းျခင္းမရွိ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႔ကုိ ကိုယ္ေတာ္တုိင္ ထုိးထြင္း သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႔ကုိ နည္းေပးလမ္းျပဆရာမရွိဘဲ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလြန္ထက္ျမက္ေသာ ဥာဏ္ေတာ္ၾကီးကုိ ရေတာ္မူပါေပေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သဗၺညဳဥာဏ္ေတာ္ၾကီးနွင့္ ျပည့္စုံေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- နည္းေပးလမ္းျပဆရာမရွိဘဲ သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ၾကီး ရေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိဖြယ္ဟူသမွ်ကုိ တစ္စြန္းတစ္စမွ် မက်န္ေအာင္ လုံး၀ကုန္စင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
(အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ-ရတနာ့ဂုဏ္ရည္၊ စာ-၃၀ မွ အဓိပၸါယ္ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားကုိ ပြားမ်ားေရးပါသည္။)
(ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕ ၂၈ ႏွစ္ျပည့္ေမြးေန႔ အမွတ္တရ post)
အရဟံဂုဏ္ေတာ္ ပြားမ်ားျပီးေနာက္မွာ ဗုဒၶ၏ သန္႔ရွင္းေသာ စိတ္ေတာ္၀ယ္ အလြန္ထက္ျမက္ေသာ ဥာဏ္ေတာ္ၾကီး တည္ေနပုံအား အာရုံျပဳနူိင္ရန္ သမၼာသမၺဳဒၶ ဂုဏ္ေတာ္အတြက္ ျမန္မာလုိ က်က္မွတ္စရာမ်ားကုိ ေရးသားလုိက္ပါသည္။

သမၼာသမၺဳဒၶ ဂုဏ္ေတာ္(က်က္မွတ္ပြားမ်ားရန္)
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႕ကုိ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိဖြယ္တရား (၅)ပါးတုိ႔ကုိ မေဖာက္မျပန္ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေဉယ်ဓမ္တရား ၅ပါး တုိ႔ကုိ ျပည့္စုံေအာင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သခၤါရ၊ ၀ိကာရ၊ လကၡဏ၊ ပညတ္၊ နိဗၺာန္ တရားတုိ႔ကုိ ဆရာမရွိဘဲ ကုိယ္ေတာ္တုိင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိသင့္ သိဖြယ္ အသြယ္သြယ္ကုိ မည္သူႏွင့္မွ် ယွဥ္မရေအာင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိဖြယ္တရားမ်ားကုိ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႔ကုိ ေဖာက္ျပန္မွားယြင္းျခင္းမရွိ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႔ကုိ ကိုယ္ေတာ္တုိင္ ထုိးထြင္း သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလုံးစုံေသာ တရားတုိ႔ကုိ နည္းေပးလမ္းျပဆရာမရွိဘဲ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အလြန္ထက္ျမက္ေသာ ဥာဏ္ေတာ္ၾကီးကုိ ရေတာ္မူပါေပေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သဗၺညဳဥာဏ္ေတာ္ၾကီးနွင့္ ျပည့္စုံေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- နည္းေပးလမ္းျပဆရာမရွိဘဲ သဗၺညဳတဥာဏ္ေတာ္ၾကီး ရေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သိဖြယ္ဟူသမွ်ကုိ တစ္စြန္းတစ္စမွ် မက်န္ေအာင္ လုံး၀ကုန္စင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
(အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ-ရတနာ့ဂုဏ္ရည္၊ စာ-၃၀ မွ အဓိပၸါယ္ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားကုိ ပြားမ်ားေရးပါသည္။)
(ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕ ၂၈ ႏွစ္ျပည့္ေမြးေန႔ အမွတ္တရ post)
အရင္ေဖာ္ျပခဲ့ျပီးေသာ ရုပ္ပုံေတာ္ဖြင့္၊ ေရာင္ျခည္ေတာ္ဖြင့္၊ ေစတီေတာ္ဖြင့္ ေတြကုိ ျမန္မာလုိ ရြတ္ဖတ္ အာရုံျပဳျပီး သြားတဲ့အခါ ဂုဏ္ေတာ္ေတြကုိ ျမန္မာလုိ ရြတ္ဖတ္ျပီး ထည့္သြင္းၾကည္ညိဳၾကည့္ပါမယ္။ ရုပ္ပုံေတာ္ ရြတ္လုိက္လုိ႔အေတြးထဲမွာ ထင္ေပၚလာတဲ့ ဗုဒၶရုပ္ပုံေတာ္အား ဂုဏ္ေတာ္သြင္းလုိက္ေတာ့ ဘုရားကုိ ဖူးေနရသလုိ ျဖစ္ျပီး သဒၶါတရားေတြ အားေကာင္းလာပါမယ္။ ဂုဏ္ေတာ္ကုိ ျမန္မာလုိ ထပ္ပြားလုိက္ရင္လည္း ဘုရားရွင္တစ္ဆူရဲ႕ ဂုဏ္ေတာ္ေတြကုိ အရင္ထက္ နားလည္လာသလုိ ဗုဒၶရွင္ေတာ္အေပၚ ယုံၾကည္မႈ သဒၶါေတြ တုိးပြားလာပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရဟံဂုဏ္ေတာ္ကုိ စပြားၾကည့္ပါမယ္။ အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ ရဲ႕ ရတနာ့ဂုဏ္ရည္စာအုပ္ထဲက အဓိပၸါယ္ရွင္းလင္းခ်က္ကုိပဲ ဂုဏ္ေတာ္ပြားျခင္းအတြက္ စုဆည္း အသုံးျပဳထားပါတယ္။ ယုံယုံၾကည္ၾကည္နဲ႕ ပြားမ်ားနူိင္ပါတယ္။ (ဘာသာေရးဘေလာ့ဘ္ေရးရတာ အရမ္းအေရးၾကီးတဲ့အတြက္ ကြ်န္ေတာ္ ေသခ်ာ ဖတ္ျပီးမွ ေရးပါတယ္။ စကားလုံးအသုံးအႏႈန္းေတြကအစ ေသခ်ာ ဂရုျပဳရပါတယ္။ အခု အရဟံဂုဏ္ေတာ္ အတြက္လည္း ဆရာေတာ္ၾကီးရဲ႕ အဓိပၸါယ္ရွင္းခ်က္ကုိပဲ ပြားျပီးေရးသားထားပါတယ္။)

အရဟံ (က်က္မွတ္ပြားမ်ားရန္)
- ကိေလသာ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေသာက ခပ္သိမ္း ျငိမ္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- တစ္ေထာင့္ငါးရာ ကိေလသာ အမႈိက္သရုိက္တုိ႔ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ကိေလသာ(၁၀)ပါးကုိ အထုံ၀ါသနာပါ ကင္းေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ကိေလသာ(၁၀)ပါးအေနာက္အက်ဴတုိ႕ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ကိေလသာ အားလုံးကုိ အေငြ႔အသက္ပါ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အႏုသယေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ပရိယု႒ာနေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အၾကမ္းစားေမာဟ၊ အႏုစားေမာဟ တုိ႕ကုိ ကုန္စင္ေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အဟိရိက ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အေနာတၱပၸ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ပ်႕ံလြင့္ျခင္း မရွိေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္လြင့္ပါးျခင္း မရွိေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- လုိခ်င္မႈ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- တပ္မက္ျခင္း ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သမုဒယ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သံေယာဇဥ္ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စြဲလမ္းမႈ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေလာဘ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အယူမွားျခင္း မရွိေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- မာန္မာန ကင္းေ၀းေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေဒါသ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ညစ္ႏြမ္းမႈ ကင္းေ၀းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္အားငယ္မႈ ကင္းေ၀းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ညစ္မႈ ကင္းေ၀းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေၾကာက္လန္႕မႈ ကင္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အျမဲတမ္း စိတ္ေအးခ်မ္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သတၱ၀ါတုိ႕၏ အက်ဳိးကုိ ေန႕စဥ္ႏွင့္အမွ် ျပဳက်င့္ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ၀ိစိကိစၦာ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ေတာ္သန္႕ရွင္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အေႏွာင္အဖြဲ႕ အားလုံးမွ လြတ္ေျမာက္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ဆိတ္ကြယ္ရာ၌ပင္ မေကာင္းမႈကုိ ျပဳေတာ္မမူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- လ်ဴဒါန္းပူေဇာ္သမွ်ကုိ ခံယူေတာ္မူထုိက္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
ရွင္းလင္းခ်က္ဒါ ကြ်န္ေတာ္ အရဟံဂုဏ္ေတာ္မွာ အက်ဳံး၀င္တာေတြကုိ ရသမ်ွ ပြားလိုက္တာပါ။ မိတ္ေဆြတုိ႕လည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ နဲ႕ ထပ္ပြားမယ္ဆုိရင္ အရဟံ ဂုဏ္ေတာ္ေတြ ေနာက္ထပ္အမ်ားၾကီး ရနူိင္ပါေသးတယ္။ ဒါ အရဟံ တစ္ခုပဲ ရွိပါေသးတယ္ က်န္တဲ့ ဂုဏ္ေတာ္ (၈)ပါး ရွိေသးတယ္။ အရဟံလုိ႔ ပြားေနရင္ အဓိပၸါယ္ အရင္က သိေကာင္းသိထားမယ္ ဒါေပမယ့္ ပြားေနခ်ိန္မွာ ပါဠိလုိပြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အဓိပၸါယ္ မထင္ေပၚဘူးေပါ့။ “အရဟံ” ဆုိတာပဲ ေတာက္ေလ်ာက္ဆုိေနေတာ့ ၾကာေတာ့ ပ်င္းလာနူိင္ပါတယ္။ အခုလုိ ျမန္မာလုိ ပြားလုိက္တဲ့အတြက္ ဂုဏ္ေတာ္နဲ႕ ပက္သက္တာေတြ က်က္ျပီးသားျဖစ္သလို ထပ္ထပ္ျပီး ပြားခ်င္စိတ္ေတြနဲ႕ ၾကည္ညိဳတတ္လာဖုိ႕ ရည္ရြယ္ျပီး ဒီပုိ႕စ္ကုိ ေရးလုိက္တာပါ။
အရဟံဆုိတာ ကိေလသာ ကင္းတယ္လုိ႕ အဓိပၸါယ္ ရတယ္။ ကိေလသာမွာမွ (၁၀)ပါး ရွိျပန္ေတာ့ အမ်ားၾကီးပြားလုိ႕ရသြားပါတယ္။
ကိေလသာ (၁၀)ပါး...
- ေလာဘ
- ေဒါသ
- ေမာဟ
- မာန
- ဒိ႒ိ
- ၀ိစိကိစၦာ
- ထိန
- ဥဒၶစၥ
- အဟိရိက
- အေနာတၱပၸ
(ေဒါက္တာမင္းတင္မြန္ ဗုဒၶအဘိမၼာအႏွစ္ခ်ဳပ္ ၊ စာ-၁၉၉)
ေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား လုိ႕ပြားလို႕ရသလုိ..ေမာဟကုိ တခါထပ္ခြဲျပီး ပြားလုိ႕ရပါေသးတယ္..
ပရိယု႒ာန ေမာဟ(အၾကမ္းစား) |
ဓာတ္သတၱိ- ထၾကြျခင္း |
အကုသုိလ္၊ကုသုိလ္မွန္းခြဲျခားမသိျခင္း |
အႏုသယ ေမာဟ(အႏုစား) |
ဓာတ္သတၱိ- ကိန္း၀ပ္ေနျခင္း |
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ကုိမသိျခင္း |
Table: ေမာဟႏွစ္မ်ဳိး (အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ- ကုိယ္က်င့္အဘိဓမၼာ၊ စာ-၁၈)
အဲေတာ့
ပရိယု႒ာနေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
အႏုသယေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
အၾကမ္းစားေမာဟ၊ အႏုစားေမာဟ တုိ႕ကုိ ကုန္စင္ေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
လုိ႕ ပြားဆုိလုိ႕ရသြားတယ္။
အဘိဓမၼာနားလည္ေလေလ ပုိျပီး ပြားလုိ႕ေကာင္းမယ္ ထင္တယ္။
တခါ ထိန ဆုိတာ အလုပ္ကိစၥတခုမွာ ထက္ထက္သန္သန္မရွိဘဲ တြန္႕ဆုတ္ေနျခင္း ထုိင္းတုိင္းတုိင္းျဖစ္ေနျခင္း လုိ႕ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္ (အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ- ကိုယ္က်င့္ အဘိဓမၼာ၊ စာ-၇၈)
ဘုရားရွင္က ထိန-ကင္းစင္ေတာ္မူတယ္လုိ႕ ပြားခ်င္ေတာ့..အဲဒီ့အဓိပၸါယ္ အက်ုဳံး၀င္ျပီးသားျဖစ္တဲ့..
သတၱ၀ါတုိ႕၏ အက်ဳိးကုိ ေန႕စဥ္ႏွင့္အမွ် ျပဳက်င့္ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
လုိ႔ ပြားလုိက္ေတာ့ ထိန ကင္းတယ္ ဆုိတယ့္အဓိပၸါယ္သက္ေရာက္ျပီးသားျဖစ္သြားပါတယ္။
မိတ္ေဆြတုိ႕ ဒီပုိ႕စ္ေလးကုိ တေခါက္ဖတ္လုိက္ယုံနဲ႕ ပုိျပီး ၾကည္ညိဳလာရမယ္ ထပ္ျပီး ပြားခ်င္လာမယ္လုိ႕ ကြ်န္ေတာ္ယုံၾကည္ပါတယ္။
ဗုဒၶရွင္ေတာ္အား မွန္ကန္စြာ ၾကည္ညိဳမႈ တုိးပြားေစျခင္းငွာ..
အရင္ေဖာ္ျပခဲ့ျပီးေသာ ရုပ္ပုံေတာ္ဖြင့္၊ ေရာင္ျခည္ေတာ္ဖြင့္၊ ေစတီေတာ္ဖြင့္ ေတြကုိ ျမန္မာလုိ ရြတ္ဖတ္ အာရုံျပဳျပီး သြားတဲ့အခါ ဂုဏ္ေတာ္ေတြကုိ ျမန္မာလုိ ရြတ္ဖတ္ျပီး ထည့္သြင္းၾကည္ညိဳၾကည့္ပါမယ္။ ရုပ္ပုံေတာ္ ရြတ္လုိက္လုိ႔အေတြးထဲမွာ ထင္ေပၚလာတဲ့ ဗုဒၶရုပ္ပုံေတာ္အား ဂုဏ္ေတာ္သြင္းလုိက္ေတာ့ ဘုရားကုိ ဖူးေနရသလုိ ျဖစ္ျပီး သဒၶါတရားေတြ အားေကာင္းလာပါမယ္။ ဂုဏ္ေတာ္ကုိ ျမန္မာလုိ ထပ္ပြားလုိက္ရင္လည္း ဘုရားရွင္တစ္ဆူရဲ႕ ဂုဏ္ေတာ္ေတြကုိ အရင္ထက္ နားလည္လာသလုိ ဗုဒၶရွင္ေတာ္အေပၚ ယုံၾကည္မႈ သဒၶါေတြ တုိးပြားလာပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရဟံဂုဏ္ေတာ္ကုိ စပြားၾကည့္ပါမယ္။ အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ ရဲ႕ ရတနာ့ဂုဏ္ရည္စာအုပ္ထဲက အဓိပၸါယ္ရွင္းလင္းခ်က္ကုိပဲ ဂုဏ္ေတာ္ပြားျခင္းအတြက္ စုဆည္း အသုံးျပဳထားပါတယ္။ ယုံယုံၾကည္ၾကည္နဲ႕ ပြားမ်ားနူိင္ပါတယ္။ (ဘာသာေရးဘေလာ့ဘ္ေရးရတာ အရမ္းအေရးၾကီးတဲ့အတြက္ ကြ်န္ေတာ္ ေသခ်ာ ဖတ္ျပီးမွ ေရးပါတယ္။ စကားလုံးအသုံးအႏႈန္းေတြကအစ ေသခ်ာ ဂရုျပဳရပါတယ္။ အခု အရဟံဂုဏ္ေတာ္ အတြက္လည္း ဆရာေတာ္ၾကီးရဲ႕ အဓိပၸါယ္ရွင္းခ်က္ကုိပဲ ပြားျပီးေရးသားထားပါတယ္။)

အရဟံ (က်က္မွတ္ပြားမ်ားရန္)
- ကိေလသာ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေသာက ခပ္သိမ္း ျငိမ္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- တစ္ေထာင့္ငါးရာ ကိေလသာ အမႈိက္သရုိက္တုိ႔ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ကိေလသာ(၁၀)ပါးကုိ အထုံ၀ါသနာပါ ကင္းေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ကိေလသာ(၁၀)ပါးအေနာက္အက်ဴတုိ႕ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ကိေလသာ အားလုံးကုိ အေငြ႔အသက္ပါ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အႏုသယေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ပရိယု႒ာနေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အၾကမ္းစားေမာဟ၊ အႏုစားေမာဟ တုိ႕ကုိ ကုန္စင္ေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အဟိရိက ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အေနာတၱပၸ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ပ်႕ံလြင့္ျခင္း မရွိေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္လြင့္ပါးျခင္း မရွိေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- လုိခ်င္မႈ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- တပ္မက္ျခင္း ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သမုဒယ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သံေယာဇဥ္ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စြဲလမ္းမႈ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေလာဘ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အယူမွားျခင္း မရွိေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- မာန္မာန ကင္းေ၀းေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေဒါသ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ညစ္ႏြမ္းမႈ ကင္းေ၀းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္အားငယ္မႈ ကင္းေ၀းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ညစ္မႈ ကင္းေ၀းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ေၾကာက္လန္႕မႈ ကင္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အျမဲတမ္း စိတ္ေအးခ်မ္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- သတၱ၀ါတုိ႕၏ အက်ဳိးကုိ ေန႕စဥ္ႏွင့္အမွ် ျပဳက်င့္ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ၀ိစိကိစၦာ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- စိတ္ေတာ္သန္႕ရွင္းေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- အေႏွာင္အဖြဲ႕ အားလုံးမွ လြတ္ေျမာက္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- ဆိတ္ကြယ္ရာ၌ပင္ မေကာင္းမႈကုိ ျပဳေတာ္မမူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
- လ်ဴဒါန္းပူေဇာ္သမွ်ကုိ ခံယူေတာ္မူထုိက္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
ရွင္းလင္းခ်က္ဒါ ကြ်န္ေတာ္ အရဟံဂုဏ္ေတာ္မွာ အက်ဳံး၀င္တာေတြကုိ ရသမ်ွ ပြားလိုက္တာပါ။ မိတ္ေဆြတုိ႕လည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ နဲ႕ ထပ္ပြားမယ္ဆုိရင္ အရဟံ ဂုဏ္ေတာ္ေတြ ေနာက္ထပ္အမ်ားၾကီး ရနူိင္ပါေသးတယ္။ ဒါ အရဟံ တစ္ခုပဲ ရွိပါေသးတယ္ က်န္တဲ့ ဂုဏ္ေတာ္ (၈)ပါး ရွိေသးတယ္။ အရဟံလုိ႔ ပြားေနရင္ အဓိပၸါယ္ အရင္က သိေကာင္းသိထားမယ္ ဒါေပမယ့္ ပြားေနခ်ိန္မွာ ပါဠိလုိပြားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အဓိပၸါယ္ မထင္ေပၚဘူးေပါ့။ “အရဟံ” ဆုိတာပဲ ေတာက္ေလ်ာက္ဆုိေနေတာ့ ၾကာေတာ့ ပ်င္းလာနူိင္ပါတယ္။ အခုလုိ ျမန္မာလုိ ပြားလုိက္တဲ့အတြက္ ဂုဏ္ေတာ္နဲ႕ ပက္သက္တာေတြ က်က္ျပီးသားျဖစ္သလို ထပ္ထပ္ျပီး ပြားခ်င္စိတ္ေတြနဲ႕ ၾကည္ညိဳတတ္လာဖုိ႕ ရည္ရြယ္ျပီး ဒီပုိ႕စ္ကုိ ေရးလုိက္တာပါ။
အရဟံဆုိတာ ကိေလသာ ကင္းတယ္လုိ႕ အဓိပၸါယ္ ရတယ္။ ကိေလသာမွာမွ (၁၀)ပါး ရွိျပန္ေတာ့ အမ်ားၾကီးပြားလုိ႕ရသြားပါတယ္။
ကိေလသာ (၁၀)ပါး...
- ေလာဘ
- ေဒါသ
- ေမာဟ
- မာန
- ဒိ႒ိ
- ၀ိစိကိစၦာ
- ထိန
- ဥဒၶစၥ
- အဟိရိက
- အေနာတၱပၸ
(ေဒါက္တာမင္းတင္မြန္ ဗုဒၶအဘိမၼာအႏွစ္ခ်ဳပ္ ၊ စာ-၁၉၉)
ေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား လုိ႕ပြားလို႕ရသလုိ..ေမာဟကုိ တခါထပ္ခြဲျပီး ပြားလုိ႕ရပါေသးတယ္..
ပရိယု႒ာန ေမာဟ(အၾကမ္းစား) |
ဓာတ္သတၱိ- ထၾကြျခင္း |
အကုသုိလ္၊ကုသုိလ္မွန္းခြဲျခားမသိျခင္း |
အႏုသယ ေမာဟ(အႏုစား) |
ဓာတ္သတၱိ- ကိန္း၀ပ္ေနျခင္း |
ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ကုိမသိျခင္း |
Table: ေမာဟႏွစ္မ်ဳိး (အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ- ကုိယ္က်င့္အဘိဓမၼာ၊ စာ-၁၈)
အဲေတာ့
ပရိယု႒ာနေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
အႏုသယေမာဟ ကင္းစင္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
အၾကမ္းစားေမာဟ၊ အႏုစားေမာဟ တုိ႕ကုိ ကုန္စင္ေအာင္ ပယ္ေတာ္မူႏူိင္ေသာ ျမတ္စြာဘုရား
လုိ႕ ပြားဆုိလုိ႕ရသြားတယ္။
အဘိဓမၼာနားလည္ေလေလ ပုိျပီး ပြားလုိ႕ေကာင္းမယ္ ထင္တယ္။
တခါ ထိန ဆုိတာ အလုပ္ကိစၥတခုမွာ ထက္ထက္သန္သန္မရွိဘဲ တြန္႕ဆုတ္ေနျခင္း ထုိင္းတုိင္းတုိင္းျဖစ္ေနျခင္း လုိ႕ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္ (အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ- ကိုယ္က်င့္ အဘိဓမၼာ၊ စာ-၇၈)
ဘုရားရွင္က ထိန-ကင္းစင္ေတာ္မူတယ္လုိ႕ ပြားခ်င္ေတာ့..အဲဒီ့အဓိပၸါယ္ အက်ုဳံး၀င္ျပီးသားျဖစ္တဲ့..
သတၱ၀ါတုိ႕၏ အက်ဳိးကုိ ေန႕စဥ္ႏွင့္အမွ် ျပဳက်င့္ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရား
လုိ႔ ပြားလုိက္ေတာ့ ထိန ကင္းတယ္ ဆုိတယ့္အဓိပၸါယ္သက္ေရာက္ျပီးသားျဖစ္သြားပါတယ္။
မိတ္ေဆြတုိ႕ ဒီပုိ႕စ္ေလးကုိ တေခါက္ဖတ္လုိက္ယုံနဲ႕ ပုိျပီး ၾကည္ညိဳလာရမယ္ ထပ္ျပီး ပြားခ်င္လာမယ္လုိ႕ ကြ်န္ေတာ္ယုံၾကည္ပါတယ္။
ဗုဒၶရွင္ေတာ္အား မွန္ကန္စြာ ၾကည္ညိဳမႈ တုိးပြားေစျခင္းငွာ..

ေစတီေတာ္ဖြင့္
- လူအေပါင္းတုိ႔ကုိ သင့္ေလ်ာ္ေအာင္ ေဟာျပဆုံးမေတာ္မူရ
- သံဃာေတာ္မ်ားကုိလည္း ဆုံးမဩ၀ါဒ နွင့္ ကမၼ႒ာန္း တရားေပးေတာ္မူရ
- ေခ်ခြ်တ္သင့္ေသာ သတၱ၀ါအမ်ားကုိ ၾကည္႔ရႈေတာ္မူရ
- နတ္ ျဗဟၼာအေပါင္းတုိ႔၏ အေမးပုစၧာမ်ားကုိလည္း ျပန္လည္ေျဖရွင္းေတာ္မူရ
- ဆြမ္းခံၾကြေတာ္မူရ စသျဖင့္..
ဘုရားရွင္သည္ လူနတ္ျဗဟၼာ သတၱ၀ါတုိ႔၏ အက်ဳိးကုိ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ျပဳက်င့္ေတာ္မူေပသည္။
ရုပ္ပုံေတာ္ဖြင့္၊ ေရာင္ျခည္ေတာ္ဖြင့္၊ ေစတီေတာ္ဖြင့္ တုိ႔ကုိ ရြတ္ဆုိျခင္းအားျဖင့္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ အလြန္တင့္တယ္ေတာ္မူပုံ အားလပ္ခြင့္မရေအာင္ သတၱ၀ါမ်ား၏ အက်ဳိးကုိ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူခ်ိန္အထိ ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူပုံမ်ားကုိ စိတ္ကူးၾကည္ႏူးလ်က္ အထူးၾကည္ညိဳစြာ အာရုံျပဳပါ၏။
(အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ "ရတနာ့ဂုဏ္ရည္" စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ-၁၄ မွ ျမန္မာလုိအဓိပၸါယ္မ်ားကုိ မွတ္လြယ္ေအာင္ ေရးသားထားသည္။)

ေစတီေတာ္ဖြင့္
- လူအေပါင္းတုိ႔ကုိ သင့္ေလ်ာ္ေအာင္ ေဟာျပဆုံးမေတာ္မူရ
- သံဃာေတာ္မ်ားကုိလည္း ဆုံးမဩ၀ါဒ နွင့္ ကမၼ႒ာန္း တရားေပးေတာ္မူရ
- ေခ်ခြ်တ္သင့္ေသာ သတၱ၀ါအမ်ားကုိ ၾကည္႔ရႈေတာ္မူရ
- နတ္ ျဗဟၼာအေပါင္းတုိ႔၏ အေမးပုစၧာမ်ားကုိလည္း ျပန္လည္ေျဖရွင္းေတာ္မူရ
- ဆြမ္းခံၾကြေတာ္မူရ စသျဖင့္..
ဘုရားရွင္သည္ လူနတ္ျဗဟၼာ သတၱ၀ါတုိ႔၏ အက်ဳိးကုိ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ျပဳက်င့္ေတာ္မူေပသည္။
ရုပ္ပုံေတာ္ဖြင့္၊ ေရာင္ျခည္ေတာ္ဖြင့္၊ ေစတီေတာ္ဖြင့္ တုိ႔ကုိ ရြတ္ဆုိျခင္းအားျဖင့္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ အလြန္တင့္တယ္ေတာ္မူပုံ အားလပ္ခြင့္မရေအာင္ သတၱ၀ါမ်ား၏ အက်ဳိးကုိ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္မူခ်ိန္အထိ ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူပုံမ်ားကုိ စိတ္ကူးၾကည္ႏူးလ်က္ အထူးၾကည္ညိဳစြာ အာရုံျပဳပါ၏။
(အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ "ရတနာ့ဂုဏ္ရည္" စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ-၁၄ မွ ျမန္မာလုိအဓိပၸါယ္မ်ားကုိ မွတ္လြယ္ေအာင္ ေရးသားထားသည္။)

ေရာင္ျခည္ေတာ္ဖြင့္
- ပင္ကုိအားျဖင့္ ညိဳေမွာင္ေသာ ကုိယ္အဂၤါေတာ္၏ အစိတ္အပုိင္းမွ ညိဳညိဳေမွာင္ေမွာင္ နီလေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ား ထြက္ေတာ္မူၾကသည္။
- ကုိယ္အေရေတာ္ ႏွင့္ မ်က္ခြံေတာ္စေသာအေရေတာ္တုိ႕မွ ၀ါေရႊေရႊ ပီတေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ား ထြက္ေတာ္မူၾကသည္။
- ပင္ကုိအားျဖင့္ ျဖဴေသာ ကုိယ္အဂၤါေတာ္အစိတ္အပုိင္းမွ ျဖဴ၀င္းေသာ ဩဒါတ ေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ား ထြက္ေတာ္မူၾကသည္။
- အေရေတာ္အတြင္းက အသားေတာ္ အေသြးေတာ္ႏွင့္ ႏႈတ္ခမ္းေတာ္စသည္တုိ႔မွ အနီေရာင္ရွိေသာ ေလာဟိတ ေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ား ထြက္ေတာ္မူၾကသည္။
- ေမာင္းေသာအဆင္းရွိေသာ မဥိၨ႒ေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ားလည္း ထြက္ေတာ္မူၾကသည္။
- ျပိဳးျပိဳးျပက္ျပက္ ထြက္ေသာ ဟဘႆရ ေရာင္ျခည္ေတာ္မ်ားလည္း ထြက္ေတာ္မူၾကသည္။
(အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ "ရတနာ့ဂုဏ္ရည္" စာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ-၇ မွ ျမန္မာလုိအဓိပၸါယ္မ်ားကုိ မွတ္လြယ္ေအာင္ ေရးသားထားသည္။)